👁 Preview — flashcards and revision are unlocked. Tracking which cards you've reviewed needs a subscription. Unlock all · ₹4,999
← Back to महाराष्ट्राचा इतिहास, भूगोल व राजकारण
Revise mode

महाराष्ट्राची भौगोलिक रचना

Subtopic mindmap

Quick recall · 49 cards

Short MCQ-style retrieval prompts. Tap a card to reveal the answer.
PYQ Tap to reveal →
महाराष्ट्राचा इतिहास किती वर्षांचा आहे? A. 2000 वर्षे B. 4000 वर्षे C. 5000 वर्षे D. 1000 वर्षे
B · 4000 वर्षे
महाराष्ट्राचा इतिहास जवळपास चार हजार वर्षांचा आहे, कारण ऋग्वेदकाळापासून अपरान्त, विदर्भ आणि दंडकारण्य या भागांचा उल्लेख आढळतो. रामायणात दंडकारण्याचा उल्लेख आहे आणि मौर्यकाळापूर्वी अस्सक गण होता[1].
PYQ Tap to reveal →
सातवाहन राजघराण्याचा काळ कोणता होता? A. इ.स.पू. 220 ते इ.स. 225 B. इ.स. 550 ते 760 C. इ.स. 973 ते 1180 D. इ.स.पू. 300 ते इ.स. 100
A · इ.स.पू. 220 ते इ.स. 225
सातवाहन हे महाराष्ट्राचे पहिले ज्ञात राजघराणे होय. त्यांचा काळ इ.स.पू. साधारणतः २२० ते इ.स. २२५ पर्यंतचा मानला जातो. मौर्य घराण्याच्या पतनानंतर त्यांचा उदय झाला[2].
PYQ Tap to reveal →
चालुक्य राजघराण्याचा महाराष्ट्रातील काळ आणि संस्थापक कोण होते?
A · इ.स. 550-760, जयसिंह
वाकाटकांचे महत्त्वाचे राजघराणे म्हणजे चालुक्य. महाराष्ट्र इ.स. ५५० ते ७६० आणि ९७३ ते ११८० होता. जयसिंह संस्थापक, बदामी राजधानी[2][4].
PYQ Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या प्राकृतिक रचनेचे मुख्य तीन विभाग कोणते आहेत?
A · कोकण किनारपट्टी, सह्याद्री पर्वत, महाराष्ट्र पठार
PYQ · 2022 Tap to reveal →
निम्नलिखितपैकी कोणता जिल्हा कोकण विभागात येत नाही? A) मुंबई B) रत्नागिरी C) नागपूर D) सिंधुदुर्ग
C · नागपूर
कोकण विभाग: मुंबई, ठाणे, पालघर, रायगड, रत्नागिरी, सिंधुदुर्ग. नागपूर हा नागपूर/पूर्व विदर्भ विभागात येतो (५१३३६ km²)[1]. म्हणून C बरोबर.
PYQ Tap to reveal →
भारतीय संविधान की प्रस्तावना में केवल एक बार संशोधन किया गया था। यह संशोधन कब और किस अधिनियम द्वारा किया गया था?
B · 1976 के 42वें संशोधन अधिनियम द्वारा
PYQ Tap to reveal →
42वें संशोधन अधिनियम के बारे में निम्नलिखित कथनों में से कौन सा सही है? 1. यह आपातकाल की अवधि के दौरान लागू किया गया था। 2. इसने संविधान में कुल 59 बदलाव किए। 3. इसने प्रस्तावना में तीन नए शब्द जोड़े।
C · 1, 2 और 3 सही हैं
PYQ Tap to reveal →
भारतीय संविधान के अनुसार, मंत्रिपरिषद् राष्ट्रपति को किन मामलों में सहायता और सलाह देती है? संबंधित अनुच्छेद बताइए।
B · अनुच्छेद 74(1)
PYQ Tap to reveal →
संविधान के अनुसार संसद राज्यों के क्षेत्र, सीमाओं या नामों को बदलने की शक्ति किस अनुच्छेद के तहत रखती है?
C · अनुच्छेद 3
PYQ Tap to reveal →
लोकायुक्त की संस्था सर्वप्रथम किस राज्य ने गठित की थी?
B · महाराष्ट्र
PYQ Tap to reveal →
लोक सेवकों की हड़ताल पर पूर्ण प्रतिबंध की सिफारिश निम्न में से किसने की थी?
D · प्रशासनिक सुधार आयोग
Question bank Tap to reveal →
खालील पैकी महाश्त्रीय प्राचीन इतिहासातील संबंधीत केन्द्र कोणता बाब खोटी आहे?\
Refer to the इतिहासाचा प्राचीन काल section.
\(\text{प्राचीन काल} = \text{खिलसे काल} + \text{सातवाहन काल}\)
D · मौर्य कालातील महास्त्रीयाचा समावेेश नव्हता
मौर्य कालातील महास्त्रीयाचा समावेश होता, त्यामुळें हे विद्धान चुकीचं आहे. प्राचीन महास्त्रीयात मौर्य काल एक महत्वाचा टप्पा होता.
Question bank Tap to reveal →
सातवाहन राजवटीचा काल खालीलपैकी कोणता आहे?
A · इ.स.पू. २२८ ते इ.स.७६६
सातवाहन राजवटीचा काल संपान्य इ.स.पू. २२८ ते इ.स. ७६६ असा मानला जातो.
Question bank Tap to reveal →
मध्ययुगीन महास्त्रीयाचा इतिहासातील खालीलपैकी कोणता राजकर्त्रा प्रमुख होता?
B · छत्रपती शिवाजी महाराज
छत्रपती शिवाजी महाराज हे मध्ययुगीन महास्त्रीयासर्वात प्रमुख आणि प्रभावी राजा होते.
Question bank Tap to reveal →
मुगल कालातील महास्त्रीय स्थिती खालीलपैकी कोणत्या विद्याने सहभागी वरणन होते?
B · मुगलानी महास्त्रीयाचा कही भागांवर्चा नियंत्रण टेवलें
मुगल कालात महास्त्रीयावर तसे पूर्ण प्रभाव नव्हता पण काही भागांवर काही भागांचं नियंत्रण ठेवले.
Question bank Tap to reveal →
मराठा साम्राज्याचा स्थापनेंचा मुख्य प्रथम कोण होता?
A · छत्रपती शिवाजी महाराज
छत्रपती शिवाजी महाराज हे मराठा साम्राज्य स्थापनेचे मुख्य प्रथम होते.
Question bank Tap to reveal →
पेटव्यांमधे खालिलपैकी कोणता शासक महाराष्ट्‍राचा शासक होता?
C · शिवाजी महाराज
शिवाजी महाराज हे पेटव्यांमधे आणि संपूर्न महाराष्ट्राचा महत्त्वाचा शासक होते.
Question bank Tap to reveal →
ब्रिटिश कालात महाराष्ट्‍राचा कोणत्या भागावर prmukh पद्धतीने नियंत्रण होते?
D · विदर्भ भागावर
ब्रिटिशांनी मुख्यतः विदर्भ आणि महाराष्ट्र राय्यांचा कहि भागांवर अधिक प्रभाव ठेवला होता.
Question bank Tap to reveal →
इतिहासातील महत्त्वपूर्ण विजया आणि सॅन्याने खालिलपैकी कोणता यु्द्ध महाराष्ट्‍रातून झाला?
A · पानिपत यु्द्ध
पानिपत यु्द्ध हे महाराष्ट्राचा इतिहासातील आणि महाराष्ट्र सैन्याच्या विजयानं जुळलेल्या प्रमुख यु्द्ध होते.
Question bank Tap to reveal →
इतिहासिक स्थळे आणि पुरावे यांपैकी खालिलपैकी काय खरे आहे?
A · इतिहासिक स्थळे महाराष्ट्‍राच्या इतिहासाचे पुरावे देतात
इतिहासिक स्थळे आणि पुरावे महाराष्ट्राच्या विविध काळाच्या ऐतिहासिक घटनांचे महत्त्वाचे दालन आहेत.
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राचा इतिहासाचा प्रमुख काल म्हणजे कोणता काळ?
A · सातवाहन राजवटीचा काळ
सातवाहन राजवटीचा काळ हा महाराष्ट्राचा प्रमुख इतिहास काल म्हणून गणला जातो.
Question bank Tap to reveal →
सातवाहन राजवटीमध्ये खालीलपैकी कोणता बाबीला महत्त्व दिले गेले?
A · व्यापार आणि कृषीचा विकास
सातवाहन राजवटीत व्यापार व कृषीचा विकास विषेश विषेश दिला होता.
Question bank Tap to reveal →
मध्ययुगीन महाराष्ट्राचा इतिहसातील खालीलपैकी कुठल्या युगात मोठा व्यापासन यांछी रचना झाली?
D · मध्ययुगीन काळ
मध्ययुगीन काळात महाराष्ट्रात मोठा व्यापासन व आर्थिक यंत्रणा तयार झाली.
Question bank Tap to reveal →
मऱाठा साम्राज्याच्या स्थापनेपूर्वी महाराष्ट्रात कोणत्या राजकीय कार्यकर्त्यांचा प्रभाव होता?
C · मुगल सम्राटांचा
मऱाठा साम्राज्य स्थापनेपूर्वी महाराष्ट्रात मुगलांचा प्रभाव होता.
Question bank Tap to reveal →
ब्रिटिशांनी महाराष्ट्र राज केल्यावर कोणती घटणा घडली?
A · मऱाठा साम्राज्याचा अंत झाला
ब्रिटिशांनी महाराष्ट्रावर राज्य केल्यमुळे मऱाठा साम्राज्याचा अंत झाला.
Question bank Tap to reveal →
इतिहासिक पुराव्यांमुळे खालीलपैकी कोणती माहिती मिळते?
A · राजवटीचे काळ आणि विचार
इतिहासिक पुरावे राजवटीच्या काळाचा आणि त्याचा विचाराचा अंदाज देतात.
Question bank Tap to reveal →
सत्ताधारी संस्था या संघटनेचा उपयोग महाराष्ट्रात इतिहसात कशासाठी होतो?
A · राज्याचा प्रशासनासाठी
सत्ताधारी संस्था या संघटनेचा वापर राज्यशक्ती व प्रशासन संघटनासाठी होतो.
Question bank Tap to reveal →
खालीलपैकी कोणता इतिहासाचा काल सर्वात प्राचीन मानला जातो?
A · प्राचीन काल
प्राचीन काल हा इतिहासाचा सर्वात प्राचीन काल माना जातो.
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासातील सातवाहन वंशाचा स्थापनाचे मुख्य घटक कोणते होते?
A · व्यापक, धरण आनि प्रशासन
सातवाहन वंशाने राज्याचा व्यापक, धरम आणि प्रशासन याचा क्शेत्रात्मक महत्त्वपूर्ण कामगिरी केली.
Question bank Tap to reveal →
खालीलपैकी कोणता महाराष्ट्रातील इतिहासिक स्थळ नाही?
C · ताजमहल
ताजमहाल महाराष्ट्रात नाही तर आग्रा, उत्तरी भारत येथे आहे.
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात सातवाहन काल म्हणजे खालीलपैकी कोणते तत्त्व चुकीचे आहे?
C · सातवाहन काळात फार मोठा लष्करी संघटनाचा विकास झाला नाही
सातवाहनांनी लष्करी संघटनाची विकास केली होती त्यामुळे हे विधान चुकीचे आहे.
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राचा इतिहास 'पाटील' हे पद कोणत्या काळात प्रथम प्रशासनीय अधिकारी म्हणून उदयास आले?
D · ब्रिटिश पूर्वीच्या स्वातंत्र्य राजवटीत
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्रातील सातार जिल्हा कोणत्या भूभागात बसला आहे?
A · नाशिकजवळील कुशलिनाथ परिसरात
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात कोणत्या राजवटीचा काळ पहिल्यांदा मराठा शासनाचा प्रशासनिक पर्याय म्हणून उदयास आला आहे?
C · अहमदनगर वादळी काळातील निजामशाहीत
Question bank Tap to reveal →
शिवाजी महाराजांनी कोणती ठिकाणी पहिल्यांदा स्वतंत्र राज स्थापित केला?
A · राजगड
Question bank Tap to reveal →
गुर्जर प्रतिष्ठार वंश आणि राष्ट्रकूट वंश यांच्या महाराष्ट्राचा इतिहासावर कोणता प्रभाव झाला?
C · ओरंगाबाद व जळगाव परिसरात
Question bank Tap to reveal →
मध्ययुगीन महासंотрात ‘वाघ’ हा श्ब्द नेमक्या काय सूचक होतो?
B · एक किल्ला किंव्हा गड
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात स्वराज्याचा संकल्पना पाहिल्यानं प्राथमिक कार्यधारा.dist कोणती?
C · शिवाजी महाराजांच्या राजकीय कार्यधारा
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्रातील कोणत्या राजवटी पहिल्यांदा कोळी समुदायाच्या प्राथमिक लोकशाही स्वराज्य दिसतो?
B · ब्रिटीश काळात
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात कोणता विकास ब्रिटिश, निजाम आणि मराठा प्रशासनाच्या सर्वातील वेगळा मानला जातो?
C · खातेदारी-अधिकाऱ्याचा स्वरूप
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात 'मिल्लत' हा शब्द नेमका कोणत्या संदर्भाला वापरला जात असे?
A · धार्मिक समुदायासाठी
Question bank Tap to reveal →
म्हाराष्ट्राचा 'विधिशास्त्र' हा संदरभ प्रमाणुक्याने कोणत्या ऐतिहासिक कालाचा संदरभात वापरला जातो?
A · सातवाहन वंश काळ
Question bank Tap to reveal →
म्हाराष्ट्राचा ऐतिहासिक पद 'फडणीस' हा पद काय दर्शवितो?
A · राज्याचा लेखापाल
Question bank Tap to reveal →
मराठा साम्राज्यांत पेशव्यांचे मुख्य प्रशासन कुठे होते?
C · सातार
Question bank Tap to reveal →
म्हाराष्ट्रातील ऐतिहासिक पदार्थ 'कोकण' चा प्रमुख वैशिष्ट्य कोणता आहे?
A · सामुद्रिक हवामान आणि घनदाट वणराई
Question bank Tap to reveal →
म्हाराष्ट्राचा ऐतिहासिक ‘प्रजिहार’ वंशाचा उल्लेख सर्वाधिक कोणत्या टिकााणी अस्ततो?
C · औरंगाबाद आणि जालगाव परिसर
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्राच्या इतिहासात 'गोवंद' या वर्गाचा संदर्भ नेमका काय दर्शवितो?
C · शेती करणारा आणि कृषीय प्रामुख्य प्रमुच्ह
Question bank Tap to reveal →
महाराष्ट्रातील इतिहासानुसार 'शिवछत्रपती' हा अन्न शाहीजोषी कोणत्या संदर्भात ओळखला जातो?
B · मराठा इतिहासातील अन्न सामजिक सुधाकर
Question bank Tap to reveal →
पाश्चिम महाराष्ट्रातील कोणताكيل्ला (Hatarada) मुख्य इतिहासात ओळखला जातो?
B · पन्हाळा किल्ला

Try Practice next.

Marking revisions saves to your dashboard — paywalled in preview.

Test myself in practice →
Ask a doubt
महाराष्ट्राची भौगोलिक रचना · 10 free messages
Ask me anything about this subtopic. You have 10 free messages this session — chat history isn't saved in preview.